SlidesJS Standard Code Example

skansen home

Photo by: Missy S Link: http://www.flickr.com/photos/listenmissy/5087404401/ Photo by: Daniel Parks Link: http://www.flickr.com/photos/parksdh/5227623068/ Photo by: Mike Ranweiler Link: http://www.flickr.com/photos/27874907@N04/4833059991/
 WOLSZTYN W CZASACH ROBERTA KOCHA

Robert Koch przebywał na ziemi wolsztyńskiej w latach 1869-1880. Początkowo jako młody lekarz prowadził prywatną praktykę lekarską w Rakoniewicach (1869-1872). Następnie po otrzymaniu nominacji na lekarza powiatowego przeprowadził się do Wolsztyna, gdzie prowadził również prywatną praktykę lekarską oraz w zorganizowanym przez siebie laboratorium rozpoczął prace badawcze nad bakteriami.

robert

Doktor Robert Koch

Kreisphysikus czyli lekarz powiatowy taki urząd sprawował Robert Koch w Wolsztynie. Zadaniem lekarza powiatowego było polepszenie warunków i potrzeb zdrowotnych powiatu, dodatkowo sprawował nadzór nad personelem lekarskim i sanitarnym w całym powiecie, nad zakładami leczniczymi, aptekami i zakładami przemysłowymi. Za zgodą landrata i władz policyjnych wydawał zarządzenia w związku z wybuchem chorób zakaźnych, działał również jako lekarz sądowy. Koch jako lekarz powiatowy otrzymywał pensję urzędniczą w wysokości 75 marek, jednak była to kwota dość niska i nie wystarczała na utrzymanie rodziny, toteż musiał prowadzić dość rozwiniętą prywatną praktykę lekarską.

Powiat babimojski (Kreis Bomst) miał wówczas charakter rolniczy i odznaczał się w latach 70. XIX wieku uprawą winogrona i chmielu, a także hodowlą zwierząt. Siedziba landrata (radcy ziemiańskiego) oraz inne ważne instytucje dla powiatu (sąd, urząd skarbowy, komisariat okręgowy) mieściły się w Wolsztynie, który od lat trzydziestych XIX wieku stał się siedzibą powiatu. W 1871 r. powiat babimojski zamieszkiwało 55 103 osoby, liczył 18,98 mil kwadratowych, 107 wsi i 7 miast: Babimost (Bomst), Wolsztyn (Wollstein), Kargowa (Unruhstadt), Rakoniewice (Rakwitz), Kębłowo (Kiebel), Kopanica (Kopnitz), Rostarzewo (Rothenburg). Miasto powiatowe Wolsztyn liczyło 2802 mieszkańców, Niemców, Polaków, i Żydów.

new mapa

Wolsztyn i okolice na mapie z 1883 r.

Oblicze ówczesnego Wolsztyna pochodziło z początku XIX wieku, kiedy to w okresie Księstwa Warszawskiego miasto nawiedził największy w jego historii pożar. 19 września 1810 r. po kilkutygodniowej suszy, wybuchł pożar przy ulicy Żydowskiej (dziś ul. Poznańska). Przy silnym wietrze rozprzestrzenił się na całe miasto. W ciągu kilku godzin spłonęła większość drewnianej zabudowy miasta, ratusz, kościół ewangelicki, synagoga, browar miejski i 164 domy miejskie, których w mieście było 225. Spaliła się również wieża barokowego kościoła katolickiego z końca XVIII wieku. Po tej straszliwej tragedii miasto powoli zaczęło odbudowywać się ze zgliszczy. W pierwszej kolejności budowano domy mieszkalne. Nowo powstająca zabudowa miasta była już przeważnie murowana, coraz częściej pojawiały się też budynki piętrowe. Na początku lat czterdziestych XIX wieku miasto liczyło 235 domów, z czego już 100 było murowanych. Ulice były brukowane, szerokie, po części wysadzane drzewami. Budynki użyteczności publicznej powstawały z kilkunastoletnim opóźnieniem po pożarze. Kościół ewangelicki budowano w latach 1830-32. W 1831 r. przymocowano krzyż i poświęcono nową wieżę kościoła farnego. W 1835 r. rozpoczęto budowę ratusza, z przeznaczeniem na siedzibę władz miejskich i sądu, a w roku 1840 gmina żydowska postawiła nową synagogę.

new mapa2

Mapa spalonego miasta z 1810 r. i plan jego odbudowy

new pocztowka

Wolsztyn pod koniec XIX wieku

W latach czterdziestych XIX wieku powstał również okazały dom i oficyna Marie Pearce przy ulicy Bergstrasse (Podgórna). W 1843 r. z jej fundacji na terenie posesji utworzono szpital katolicki „Zakład Chorych pod Samarytaninem”. W domu tym, na pierwszym piętrze, w latach 1872-1880 mieszkał Robert Koch z rodziną. Okazała neogotycka kamienica wzorowana na gotyku angielskim, wybijała się wówczas ponad sąsiadującą zabudowę ulicy Podgórnej. Kiedy mieszkał tu Robert Koch większość sąsiadujących budynków była jeszcze parterowa.new dom

Dom w którym mieszkał Robert Koch

Pośrodku budynku znajdowała się brama przejazdowa zakończona łukiem, nad którą wyłaniał się trzyokienny wykusz, z którego roztaczał się piękny widok na jedną z głównych ulic miasta. Mieszkanie doktora Kocha było bardzo przestronne i słoneczne. W pokoju, którego okna wychodziły na podwórze urządził swój gabinet i małe laboratorium badawcze.

 new dom plan

Plan mieszkania Roberta Kocha

Pracując jako lekarz powiatowy, lecząc pacjentów w ramach prywatnej praktyki lekarskej oraz prowadząc badania naukowe zapewne miał niewiele wolnego czasu. Wolne chwile poświęcał żonie i córce, spacerując z rodziną po pięknych okolicach Wolsztyna malowniczo położonego nad dwoma jeziorami (Wolsztyńskim i Berzyńskim). Jak pisał w liście do swojej siostry Heleny w styczniu 1879 r. „U nas nie wydarzyło się nic szczególnego. Trudchen (zdrobniałe imię córki Gertrudy) była chora kilka tygodni, na szczęście wyzdrowiała na Święta Bożego Narodzenia. Drugiego dnia świąt poszedłem z nią na lód, aby mogła wypróbować swoje pierwsze łyżwy, które otrzymała w prezencie. Jednak niestety z jazdą na łyżwach szło nam raczej ciężko. Lód nie trzymał zbyt długo i Trudchen nie mogła czynić dalszych postępów w tej sztuce. Od kilku dni mamy bardzo ciepłą pogodę, tak iż lód i śnieg zniknęły w przeciągu dwudziestu czterech godzin...”new lodowisko

Łyżwiarze na jeziorze Wolsztyńskim. Widok z Bielnika

W lipcu 1880 r. po ośmiu latach owocnej pracy zawodowej i naukowo-badawczej Robert Koch wyjechał z Wolsztyna. Został powołany do Cesarskiego Urzędu Zdrowia w Berlinie.